تابلو اعلانات


تاریخچه اسکناس های ایرانی
زمان کنونی: 23-10-2014, 06:32 PM
پیکسـ باز برترینـ سایت عکسـ
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
نویسنده: antiboy
آخرین ارسال: antiboy
پاسخ: 3
بازدید: 726

ارسال موضوع 
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
تاریخچه اسکناس های ایرانی
نویسنده پیام
عضو سایتـ

*

کاربر حرفه ای
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها: 2,177
تاریخ عضویت: Oct 2014
پسندیده ام : 615
امتیاز پست ها : 565

امتیاز: 3,714پیکس
اطلاعات تماس
افتخارات کاربر

افتخارات ارسال
مدال 500 مطلب مدال 1000مطلب

ارسال: #1
تاریخچه اسکناس های ایرانی
كلمه اسكناس یا پول كاغذی از زبان روسی وارد زبان فارسی شده است. [تصویر:  510a5142f03b6f6ad3b9939e76e20b12.jpg]گفته میشودسابقه انتشار اسكناس در ایران قدمتی بیشتر از اروپا دارد. در سال 690 هجریكیخانوخان امیر مغولی كه در ایران حكومت میكرد و وزیر او صدرجهان زنجانیدر اثر عیاشی و بذل و بخششهای بیحساب خزانه را از درهم و دینار خالیكردند. ضمناً در عصرایشان رواج بیماری وبای گاوی به اقتصاد جامعه زیانفراوانی وارد كرده بود.

به منظور چارهاندیشی برایتامین كسری مخارج به راهنمایی یكی از نزدیكان وزیر به نام عزالدین مظفر كهاز سابقه انتشار اسكناس در چین خبر داشت، پول كاغذی منتشر شد. این اسكناسیك قطعه كاغذ مستطیل شكل بود كه چند كلمه به خط ختائی در اطراف آن نوشتهمیشد و بر بالای آن با خط خوش جمله «لا اله الا الله محمد رسول الله» رامینوشتند.

انتشار مجدد اسكناسدر ایران مربوط به سال 1889 (1267 شمسی) و پس از انعقاد قرارداد تاسیسبانك شاهی بین بارون ژولیس رویتر و دولت ایران است.

پس از تاسیس بانك ملیایران بهطوریكه بعدا خواهیم دید كوشش زیادی برای پس گرفتن اجازه انتشاراسكناس از بانك شاهی بهعمل آمد و بالاخره در خرداد 1309 (30 مه 1930) اینامتیاز از بانك شاهی [تصویر:  20081006161301t300-72-ta.jpg]بازخرید و در اسفند 1310 به موجب قانون به بانك ملی ایران واگذار گردید.

یك بانك انگلیسی بهنامبانك جدید شرق در سال 1267 (قبل از تاسیس بانك شاهی) در ایران اقدام بهتاسیس شعبی كرده بود. مركز اصلی این بانك در لندن و شعبه اصلی آن درهندوستان قرار داشت. شعب بانك در تهران، مشهد، تبریز، رشت، اصفهان و بوشهردایر بود.


همزمان با واگذاری امتیازشاهی (1889)، امتیاز مشابهی به یك تبعه روسیه بهنام لازارپلی یا كف دادهشد كه بانك استقراضی روسی بعدی را بهوجود آورد. سرمایه بانك 1875000 روبلطلا بود. در سال 1899 میلادی سهام بانك توسط دولت روسیه اخذ و سرمایه آنتا 30 میلیون روبل افزایش یافت و شعبهای از بانك دولتی روسیه گردید.

[تصویر:  daric1.jpg]درجوامع مختلف، برخی کالاهای خاص دارای ارزشی بیش از بقیه بودند و عملاً بهعنوان معادلهای پول در مبادلاتمورد استفاده قرار می گرفتند. با این تفاوتکه کمی از پول بزرگتر بودند و در جیب - البته اگر جیبی وجود داشت - جانمیشدند!
بهعنوان مثال، این کالایبا ارزش در یونان قدیم، گاو نر؛ در سریلانکا فیل و در برونئی جمجمه انسانبود!با پیشرفت تمدن بشری، به تدریج فلزات و اشیای زینتی و از جمله طلا ونقره بهعنوان معادلهای پول بهکار رفتند و به دنبال آن، برای اولین باردر«لیدی» (آسیای صغیر)، سکه ضرب شد.

[تصویر:  daric2.jpg]
اولین سکه ایرانی هم درزمان داریوش و از جنس طلا ضرب شد که نویسندگان یونانی آنرا به نام خودداریوش، «دریکوس» مینامند. پس از ضرب سکه سالیان طولانی سپری شد تا بشر بهفکر استفاده از اسکناس افتاد.

[تصویر:  180px-Jiao_zi.jpg]
چینیها اولین کسانی بودندکه در اواسط قرن دهم میلادی چیزی شبیه به اسکناس ابداع کردند و نام آنراچاو گذاشتند ولی اولین اسکناس تقریباً امروزی، در 5 ژانویه سال 1691میلادی در بانک استکهلم چاپ شد و هم اکنون در موزه این بانک نگهداریمیشود.


این ابتکار بعدها در سایرکشورهای دنیا هم متداول شد و اسکناسهای کاغذی جای سکه را گرفتند.ریشه لغتاسکناس، «آسینیا»ی فرانسوی است که در زبان فارسی با تغییر لفظی در دورانفتحعلی شاه قاجار، به صورت اسکناس درآمد.
در اواخر قرن هفتم هجری (اواخرقرن 13 میلادی)، خالی شدن خزانه کیخاتو - ایلخان مغول در ایران- فکر او ووزیرش صدر جهان را به خود مشغول کرده بود. عزالدین مظفر از نزدیکان صدرجهان که از وجود پول کاغذی در چین خبر داشت، به کیخاتو پیشنهاد داد که پولکاغذی را در ایران رواج دهد. کیخاتو هم دستور داد که مردم زر و سیم را به«چاوخانه» تحویل دهند و بجای آن پول کاغذی «چاوه» بگیرند

.
این دستور باعث ناراحتی شدیدمردم شد و چنان آشوبی به وجود آورد که کیخاتو بلافاصله مجبور شد این فرمانرا لغو کند و به این ترتیب، انتشار اولین اسکناس ایرانی بدون اینکه جریانکامل پیدا کند متوقف شد.



اما اولین اسکناس رسمی ایرانتوسط بانک شاهنشاهی ایران - که طبق قرارداد رویتر، حق انحصاری نشر اسکناسبه آن اعطا شده بود - انتشار یافت. این اسکناسها در ابتدا چندان مورداقبال عمومی قرار نگرفت و بنابراین از طرفی دولت انگلستان، اسکناسهای دولتشاهنشاهی را تضمین کرد و از سوی دیگر مجلس شورای ملی، با تصویب قانونی،استفاده از اسکناسهای دولت شاهنشاهی را اجباری کرد.
[تصویر:  nota1.jpg]
بانک شاهنشاهی تا سال 1309هجری شمسی به فعالیت خود در زمینه نشر اسکناس ادامه داد. در این سال،امتیاز حق انحصاری نشر اسکناس، به مبلغ 200 هزار لیره انگلیس توسط دولتایران خریداری شد و به بانک ملی ایران واگذار گردید و اولین اسکناس بانکملی، در اول فروردین ماه سال 1311 (تنها 75 سال قبل) منتشر شد.

بانک ملی تا سال 1339اقدام به نشر اسکناس کرد ولی در آن سال، با تاسیس بانک مرکزی ایران، حقانحصاری نشر اسکناس به بانک مرکزی محول شد. با این توضیح که چاپ اسکناس تاسال 1362 در خارج از کشور (عمدتا در كشور انگلستان)و به سفارش ایران انجاممیشد و از آن سال، چاپ اسکناس در کشور شروع شد. ضمن اینکه تا حدود 6 سالپیش، کاغذ اسکناس بهطور کامل از خارج از کشور وارد میشد که با تأسیسکارخانه تولید کاغذ اوراق بهادار، تمامی اسكناس ها روی كاغذ ایرانی به چاپمی رسد .
اسكناسيكي از مخترعات مردم چين است و آن در اين مملكت از اواخر قرن دهم ميلاديمعمول شده است و اول كسي كه به انتشار آن پرداخته تايي تسو نخستينامپراطور سلسله معروف سونگ است كه در 960 ميلادي برابر 349 هجري قمريتاسيس يافته و افراد آن در چين جنوبي سلطنت مي كرده اند، دويستسال بعد از وضع پول كاغذي در چين چون در تكثير آنها راه افراط رفته وعلاوه بر پايتخت در بلاد ديگر نيز به اين كار دست زده بودند قيمت پول هايكاغذي تنزلي فاحش كرد و به كلي از اعتبار سابق افتاد، پادشاه مغول«قوبيلاي قاآن» برادر هولاكوخان نيز پول كاغذي يا اسكناس را رايج نمودهاست كه آن را چاو مي ناميدند،ماركوپولو و ابن بطوطه سياح مراكشي كهتقريباً هر دو در يك زمان چين را سياحت کرده اند در سفرنامه هاي خود پولكا غذي را وصف كرده اند در فرهنگ معين آمده است:1ـ اسكناس نوعي كاغذ بهادار است كه بهاي وي بر روي آن نوشته شده و براي خريد و فروش به كار مي رود (پول كاغذي).2ـ اسكناس كاغذ رايجي كه بانك مركزي به جاي مسكوك طلا و نقره در دسترسمردم مي گذارد و معادل آن پشتوانه اي در خزانه خود و تحت نظر اولياي دولتنگاه مي دارد، دراصطلاح حقوقي اسكناس سفته اي است به عهده بانك كه به رؤيتو در وجه حامل است و مشمول مرور زمان نمي شود و سودي هم به آن تعلق نميگيرد.بانكي كه اسكناس صادر مي كند معادل مبلغيروی آن ذكر شده مديون مي باشد و متعهد است كه آن را به فلزي كه رواجقانوني دارد تبديل كند. در زمان انقلاب فرانسه مجلس ملي آن كشور قانونيوضع كرد كه به موجب آن كليه اراضي متعلق به دولت به تصرف دولت در آمد وملي گرديد. به وثيقه اراضي مزبور دولت پول كاغذي منتشر كرد كه (آسينيا)ناميده مي شد و مفهوم آن اين بود كه كاغذهاي مزبور به امضاي دولت رسيده وتضمين شده است.چندي بعد كه در روسيه هم پولكاغذي رواج گرفت لغت فرانسوي آسينيا براي پول كاغذي انتخاب شد و با مختصرتحريفي در تلفظ آن اسكناس شد اين لغت اسكناس در زمان فتحعلي شاه به ايرانوارد شد و نام پول كاغذي اسكناس گرديد در قرن هفتم هجري يك نوع پول كاغذيدر ايران متداول گرديدكه آن را (چاو) مي گفتند اسكناس به صورت امروزي ازسيصد سال قبل در اروپا مرسوم شد و امروز قسمت عمده پول اغلب كشورها رااسكناس تشكيل مي دهد در ايران تا سال 1889 ميلادي كه بانك شاهنشاهي تشكيلشد پول رايج كشور مسكوك نقره و طلا بود در آن سال به موجب فصل سومامتيازنامه بانك نشر اسكناس در سرتاسر ايران منحصراً به بانك شاهي ايرانتعلق گرفت و به موجب همين فصل مقدار آن نبايستي از هشتصد هزار ليرهانگليسي تجاوز كند. در سال 1890 اسكناس جديدبانك با سرلوحه فارسي و علامت شير و خورشيد و عكس ناصرالدين شاه و ذكرارزش آن نشر شد مجموعاً بانك شاهنشاهي چهل سال در ايران اسكناس منتشر كردتا اين كه در تاريخ 23 ارديبهشت 1309حق انتشار اسكناس از آن بانك سلب ودرمقابل دويست هزار ليره به بانك ملي ايران واگذار گرديد. اسكناس بانك مليايران در سال 1310رواج يافت و اولين اسكناس با عكس رضاشاه و امضايدكترليند نبلات (مدير كل بانك) و دكتر علامير (بازرس دولت) به جريانگذاشته شد (مصاحب) پول كاغذي را در سال 692 هجري در ايران تقليد كرده اند.اين پول كاغذي را (چاو مبارك) خواندند كه بر بالاي اين اسكناس كلمهشهادتين را نوشته بودند به قول رشيد الدين فضل ا …و به قول وصاف در ماه ذيالقعده سال 693 اول بار چاو در تبريز منتشر گرديد كه موجب حوادثي گرديد كهدر كتابهاي تاريخ مذكور است. تقليد ديگري در هند توسط «سلطان محمد تغلق شاه» (752-725) انجام گرفت. ولي اين سلطان بخشنده جاه طلب كه دخلش به خرجش نميرسيد به خيال افتاد كه به جاي چاو كاغذي (مس) را عوض زر و سيم رايج سازدولي سكه مسي نتوانست جاي طلا و نقره را بگيرد و پس از چندي مورد قبول مردمواقع نشد و از اعتبار افتاد اولين پول كاغذي يا اسكناس درسال 1307 قمري بهتوسط بانك شاهنشاهي در ايران انتشار و نام اسكناس يافت. آخرين اسكناسي كهدر ايران منتشر شده اسكناس 20 هزار ريالي است كه اخيراً رايج گرديده است. پول الكترونيكي.....................................
[تصویر:  pol.jpg]مدير اداره نظام هاي پرداخت بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران از عرضه پولالكترونيكي (پول كارت) در كشور خبر داد. به گزارش واحد مركزي خبر وي عرضهابزارهاي جديد مبادله به جاي اسكناس را از برنامه هاي بانك مركزي از طريقشبكه تبادل اطلاعات بين بانكي (شتاب) بيان كرد و گفت: مركز شتاب امكانعرضه پول الكترونيكي يا پول كارت را فراهم مي كند و اين كارت ها به عنوانابزار پرداخت جايگزين اسكناس يا وجه نقد مي شود. وي در باره ويژگي هاي پولكارت گفت: دارندگان اين كارت هوشمند يك بخش يا همه موجودي حساب بانكي خودرا روي اين كارت ذخيره مي كنند و در پايانه هاي فروش مراكز الكترونيكيكشور به جاي اسكناس از آن استفاده خواهند كرد. مدير اداره نظام هاي پرداختبانك مركزي كارکرد مركز شتاب را پرداخت از طريق دستگاه هاي خودپرداز وپايانه هاي فروش بيان كرد و گفت: دارندگان كارت هاي عابربانك كه از بانكهاي عضو شتاب كارت دريافت كرده اند مي توانند از دستگاه هاي خودپرداز ازهمه بانك هاي عضو شتاب از حساب خود وجه نقد دريافت كنند. وي شمار بانك هايعضو شتاب را هم اكنون 5 بانك اعلام و تصريح كرد: بانك هاي ملي، صادرات،كشاورزي، توسعه صادرات و بانك خصوصي سامان عضو شتاب هستند و شهروندان ميتوانند با داشتن يك كارت از عابربانك اين بانك ها استفاده كنند.


اسکناس در زبان فرانسهAssignas نامیده می شود که به معنی تضمین پرداخت وجه از طرف دولت بودهاست.روسها به آسیگناف می گفته اند که این کلمه در زمان حکومت فتحعلی شاهقاجار در ایران بصورت اسکناس در آمد.

قدیمی ترین اسکناس شناخته شده درایران،اسکناس یک درهمی،منقش به لااله الاالله و محمد رسول الله می باشد کهدر زمان فرمانروایی کی تون مغول به سال ۶۹۳ هجری قمری در تبریز به چاپرسیده و به نام چاو مبارک موسوم بوده است.

▪ اولین بانکی که اسکناسهای ایران راچاپ می کرده،بانک جدید شرق بود که مرکزش در لندن و در آسیا عملیات بانکیداشته است.اسکناس های چاپ شده توسط این بانک در بانک بازرگانی ایرانانتشار می یافت.مبلغ این اسکناسها از ۵ قران به بالا بوده است.

▪ در سال ۱۲۶۷ هجری قمری امتیاز نشراسکناس از بانک جدید شرق به بانک شاهی انتقال یافت.بانک شاهی حق انتشاراسکناس یعنی توزیع آن را داشته و چاپ توسط بانک جدید شرق صورت می گرفته وسیاست های پولی نیز بعهده همین بانک بود.

▪ در سال ۱۲۵۸ هجری شمسی،نمایندگان نخستین مجلس شورای ملی خواستار تاسیس بانک ملی شدند.
سال ۱۳۰۶ شمسی بانک ملی به نصویب می رسد و در ۱۷ شهریور ۱۳۰۷ شروع به کارمی کند.از جمله سیاست های این بانک خارج ساختن کنترل اقتصاد پولی ایران ازدست خارجی ها بود.
▪ سال ۱۳۱۰ شمسی اسکناس های چاپ شده قبلی از جریان خارج شدند.به موجب ماده۵ قانون اصلاح(قانون واحد ومقیاس پول) حق انحصاری انتشار اسکناس به مدت ۱۰سال به بانک ملی واگذار شد. از آن پس تعیین نوع طرح و مبلغ،نوع اسکناس وتعداد آنها را بانک ملی تعیین می کرده و در لندن چاپ می شد.
نشر اسکناس از سال ۱۳۳۹ از بانک ملی به بانک مرکزی سپرده شد.
▪ سازمان تولید اسکناس از سال ۱۳۵۱ تاسیس و طرح تاسیس چاپخانه ای برای چاپ اسکناس تهیه شد.
▪ سال ۱۳۶۱ ساختمان چاپ اسکناس تکمیل و چاپ اسکناس به صورت آزمایشی با چاپ اسکناسهای ۲۰۰ ریالی بطور رسمی در ایران آغاز شد.
▪ در سال ۱۳۶۷ با راه اندازی دو خط تولید دیگر،خط تولید اسکناس به ۴ واحدرسید و از آن پس تمامی اسکناسهای جمهوری اسلامی ایران در داخل چاپ می شود.
▪ در سال ۱۳۶۸ با توجه به واردات کاغذهای مورد نیاز از خارج،طرح ساخت کارخانه تولید کاغذ اسناد بهادار مطرح می شود.
▪ در سال ۱۳۷۶ عملیات اجرایی پروژه کارخانه تولید کاغذ اسناد بهادار آغاز می شود.
▪ در سال ۱۳۸۱ این کارخانه پس از پشت سر گذاردن تولیدات آزمایشی به بهره برداری کامل رسید.
و اکنون با لطف الهی و تلاش مسئولان و همت مردان این خاک تمامی مراحل تهیهو تولید اسکناس در داخل کشور انجام شده و اافتخاری به افتخارات ملی افزونگشته است.


امضای antiboy [IMG]http://www.img4up.com/up2/43298513044660084717.jpg[/IMG]
19-03-2011 02:09 PM
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
 کاربرانی که پسندیده اند: b-sazeh ، mahshad05
عضو سایتـ

*

ریش سفید سایت
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها: 16,054
تاریخ عضویت: Dec 2010
پسندیده ام : 4270
امتیاز پست ها : 6498

امتیاز: 6,515پیکس
اطلاعات تماس
افتخارات کاربر

افتخارات ارسال
مدال 500 مطلب مدال 1000مطلب مدال 4000 مطلب مدال 8000 مطلب مدال 15000 مطلب

ارسال: #2
RE: تاریخچه اسکناس های ایرانی
چه اطلاعات خوبي دادي ممون


امضای b-sazeh رفتار ديگران نسبت به شما، بر مبناي تصوري است كه از منش شما دارند.


(b-sazeh (behnam
19-03-2011 04:18 PM
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
 کاربرانی که پسندیده اند: antiboy
عضو سایتـ

*

کاربر حرفه ای
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها: 2,177
تاریخ عضویت: Oct 2014
پسندیده ام : 615
امتیاز پست ها : 565

امتیاز: 3,714پیکس
اطلاعات تماس
افتخارات کاربر

افتخارات ارسال
مدال 500 مطلب مدال 1000مطلب

ارسال: #3
RE: تاریخچه اسکناس های ایرانی
خواهش عسیسم


امضای antiboy [IMG]http://www.img4up.com/up2/43298513044660084717.jpg[/IMG]
19-03-2011 07:56 PM
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
موضوع بسته شده است 


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
sssss